P2P kripto işlemleri ve üçüncü kişi ödemesi

P2P ilişkisinin yapısı

P2P işleminde kişiler platform üzerinde birbirleriyle kripto alım satımı yapabilir. Platform emri, banka transferi ve kripto teslimi ayrı kayıtlardır. Sorun çoğu zaman parayı gönderen kişiyle kripto alıcısının farklı olması halinde ortaya çıkar. Bu durum araştırma gerektirir; her P2P işlemi kendiliğinden suç değildir.

Üçüncü mağdur ihtimali

Bir dolandırıcı başka bir mağduru satıcının IBAN’ına para göndermeye yönlendirip kriptoyu kendi hesabına almış olabilir. Satıcının bu düzeni bilip bilmediği ve hangi işlemleri yaptığı ayrıca değerlendirilir. Banka gönderen adı, platform kullanıcı kimliği ve konuşmalar bu bağlantının kurulmasına yardımcı olabilir.

Emir ile transferi eşleştirin

Emir numarası, kripto miktarı, ödeme saati ve banka referansını tek tabloda gösterin. Birkaç emir aynı gün gerçekleşmişse hangi transferin hangi emre karşılık geldiğini mevcut kayıtlardan belirleyin. Bilinmeyen eşleşmeleri açık bırakın. Platformun kendi escrow veya itiraz süreci varsa sonucu da saklayın.

İade talebinde dikkat

Sonradan “yanlış kişiden geldi, şu başka IBAN’a iade et” talebi yeni risk yaratabilir. İadeyi talep edenin kimliği ve işlemin gerçekliği resmî banka/platform kanalıyla doğrulanmalıdır. Kayıt dışı geri ödeme, başlangıçtaki şüpheyi kendiliğinden çözmez. Tedbirli para üzerinde işlem yapılmamalıdır.

Soruşturma ve savunma

Hesap sahibinin gerçek ticari işlemi, işlem bilgisi ve iletişimi değerlendirilir. Kripto teslimi yapıldığını gösteren kayıt, paranın kaynağının hukuka uygun olduğunu tek başına kanıtlamaz; fakat kişinin işlemdeki rolünü açıklamada önemlidir. Eksik platform kayıtlarının yetkili makamlarca istenmesi talep edilebilir.

Başvuru hazırlığı

Bütün emir geçmişini gelişigüzel paylaşmak yerine ilgili dönem ve işlemleri düzenleyin. Gerekli asılları koruyun. Banka kısıtlaması varsa bunun türünü öğrenin. Hesap başkasına kullandırıldıysa P2P satış anlatısıyla bu olgu gizlenmemelidir. Hukuki değerlendirme gerçek süreç ve mevcut deliller üzerinden yapılır.

Üçüncü kişi ödemesinde iki ayrı ilişki oluşabilir

Kripto sattığınızı düşündüğünüz kişi, ödeme için başka bir kişinin banka hesabını kullanmış olabilir. Bankaya para gönderen kişi ise bambaşka bir ürün aldığını düşünmüş olabilir. Bu olasılıkta yalnız banka dekontu, bütün kişilerin aynı işlemden haberdar olduğunu göstermez. P2P emrindeki alıcı, banka göndereni ve yazışan kişinin kimliği ayrı ayrı incelenmelidir.

Emir numarası, ilan şartları, fiyat, transfer saati, kriptonun serbest bırakıldığı saat ve platform sohbeti birbirine bağlanmalıdır. Görüşme dış uygulamaya taşındıysa platformda kalan kayıt ile dışarıdaki yazışmanın bağlantısını da koruyun. İsim uyuşmazlığına ilişkin uyarıları veya açıklamaları sonradan silmek yerine mevcut hâliyle saklayın.

Geri ödeme baskısı karşısında kayıtlı hareket edin

İşlemden sonra arayan bir kişinin verdiği yeni IBAN’a hemen para göndermek, parayı doğru hak sahibine iade ettiğinizi kanıtlamayabilir. Aynı tutar için birden fazla kişinin talepte bulunması veya farklı dosyaların açılması da mümkündür. Talebi bankanın ve platformun resmî kanalıyla doğrulamak, varsa dosya bilgisini edinmek ve hukuki değerlendirme yapmak gerekir.

Hesap sahibinin rolü tartışılırken işlem hacmi, ticari alışkanlık, fiyat farkı, kimlik uyuşmazlığı ve verilen talimatlar birlikte ele alınır. Tek bir başarılı P2P emri veya platform kullanıcı puanı bütün sorumluluk değerlendirmesini çözmez. Kişinin bildikleri ve yaptığı işlemler somut kayıtlarla açıklanmalıdır.