Bu alandaki rehberler
Ne oldu? Önce olay türünü belirleyin
İnternette yaşanan her teslim veya ödeme sorunu dolandırıcılık değildir. Ürünün gönderilmemesi sözleşme uyuşmazlığına da konu olabilir. Başlangıçtan itibaren aldatıcı bir düzen kurulması, sahte kimlik veya ilan kullanılması ve bu yolla para alınması ceza hukuku açısından farklı değerlendirilir.
İlan, görüşme, ödeme ve sonrasındaki davranışları bir araya getirin. Satıcının sonradan iletişimi kesmesi tek başına bütün olayı açıklamaz. Aynı ürünün birçok kişiye satılması, var olmayan şirket adına belge düzenlenmesi veya sahte güvenli ödeme sayfası kullanılması gibi somut verileri ayrı gösterin.
İlk müdahale: ödeme kanalına dönün
Banka havalesi, EFT veya FAST ile ödeme yaptıysanız bankanın resmî çağrı merkezi üzerinden dolandırıcılık şüphesini hemen bildirin. İşlem referansını, alıcı IBAN’ını ve zamanı verin; geri çağırma ve güvenlik incelemesi talebinizin kayıt numarasını alın. Geri çağırma, paranın mutlaka döneceği anlamına gelmez.
Kart ödemelerinde işlem itirazı; elektronik parada ilgili kuruluşun itiraz kanalı; kriptoda ise borsanın güvenlik birimi ve işlem kimliği önem kazanır. İnternette bulunan rastgele bir müşteri hizmetleri numarasını aramayın. Karşı tarafın gönderdiği yeni bağlantıdan iade işlemi yapmayın.
Delil listesi: yalnızca ekran görüntüsü yetmeyebilir
Görsellerde tam URL, kullanıcı adı ve tarih görülebilmelidir. Mesajlaşma dışa aktarımı, orijinal e-posta ve ilan bağlantısı mümkünse birlikte korunmalıdır. Dekont bankadan alınan asıl kayıtla eşleştirilmelidir. Görünen profil adı gerçek kimlik olmayabilir.
Bir platformdaki hesap ile banka hesabının aynı kişiye ait olduğunu varsaymayın. Mağdur hesabı ele geçirilmiş başka biriyle konuşmuş da olabilir. Olayı anlatırken kesin bildikleriniz ile şüphelendiğiniz bağlantıları ayırmak yanlış kişiye yönelik iddiayı önler.
Savcılığa başvuru nasıl hazırlanır?
Başvuruda olayın tarih sırasını, aldatıcı davranışı, gönderilen tutarı ve ödeme kanalını açıkça gösterin. Failin adını bilmemek başvuruya engel değildir; bilinen hesap, kullanıcı adı, telefon, alan adı ve işlem referansı araştırmayı yönlendirebilir. Ekleri numaralandırın ve metinde hangi eki anlattığınızı belirtin.
Banka ve platform kayıtlarının korunması veya getirtilmesi, somut olaya uygun koruma tedbirlerinin değerlendirilmesi ve bağlantılı işlemlerin araştırılması istenebilir. WhatsApp’tan avukata mesaj göndermek savcılığa şikâyet yerine geçmez. Başvurunun alındığına ilişkin belgeyi saklayın.
Para geri alınabilir mi?
Ceza soruşturması ile paranın tahsili bağlantılı ama ayrı süreçlerdir. Paranın hesapta bulunması, kimliğin tespiti ve uygulanabilir tedbirler ihtimali etkiler. Mahkûmiyet kararı bile fiilen tahsil edilebilir malvarlığı bulunduğu anlamına gelmez.
Alıcıya, sözleşmenin tarafına veya koşulları oluşmuşsa ilgili kuruluşa yöneltilebilecek talepler ayrı incelenir. Bankanın sorumluluğu otomatik değildir; işlemin yetkilendirilmesi, güvenlik kayıtları, bildirim ve tarafların davranışı değerlendirilir. Zararın aynı kalemi için iki kez tahsil yapılamaz.
Sık yapılan hatalar ve takip planı
“Vergi”, “dosya açma”, “blokeyi çözme” veya “kripto kurtarma” adıyla ikinci ödeme talebine temkinli yaklaşın. Mağduriyet sonrası iletişime geçen kişinin banka ya da kamu görevlisi olduğunu resmî kanaldan doğrulayın. Cüzdan anahtarı veya uzaktan erişim vermeyin.
Başvuruları kurum, tarih ve referans numarasıyla takip edin. Bankadan gelen ret cevabını, platform yanıtını ve yeni mesajları dosyaya ekleyin. Hangi yolun kullanılacağı ödeme türü, hukuki ilişkinin niteliği ve dosya belgeleri üzerinden belirlenmelidir.
BELGE HAZIRLIĞI
Hangi deliller önemli?
- Ödeme dekontu ve işlem referansı
- İlanın tam adresi ve ekran kaydı
- Kesilmemiş mesaj geçmişi
- Banka ve platform başvuru numaraları
Sık yapılan hatalar
- İade için yeniden para göndermek
- Şüpheli bağlantıda kart bilgisi girmek
- Ceza şikâyetini otomatik tahsilat sanmak
Sık sorulan sorular
Hukuki çerçeve ve kaynaklar
Türk Ceza Kanunu — Adalet Bakanlığı ↗Ceza Muhakemesi Kanunu — TBMM ↗6493 sayılı Kanun — TCMB ↗Başvuru tarihinde güncel metin, karar ve görevli merci ayrıca kontrol edilmelidir. Eski kanun veya karar örnekleri somut dosyaya doğrudan uygulanmaz.